Kolon ve Rektum (Kalın Bağırsak) Kanseri

Kalın bağırsaklar (kolon) sindirim sisteminin son kısmını oluşturur. Buradan köken alan kanserlere kolon kanseri adı verilir. Her yaşta görülebilmekle beraber sıklıkla ileri yaşların hastalığıdır. Genellikle bağırsağın içinde oluşan ve başlangıçta iyi huylu olan poliplerin kansere dönüşümü ile oluşurlar.

Belirtileri: Karında şişkinlik ve dolgunluk hissi, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik, kansızlık, gaitada kan olması, tuvalet sonrası rahatlayamama, dışkılama alışkanlıklarında değişiklikler gibi belirtiler görülebilir.

Risk faktörleri: İleri yaş, bireysel kanser/polip hikayesi, enflamatuar bağırsak hastalıkları(Crohn hastalığı, ülseratif kolit), aile hikayesi, posadan fakir-kırmızı et ve yağdan zengin diyet, inaktif bir hayat, obezite, alkol ve sigara kullanımı ve kalıtsal olarak aktarılan hastalıklardır (FAP vb).

Hastalığı erken yakalamak ve kanser öncülü lezyonları (polipler) tedavi etmek amacıyla 50 yaş sonrası kolonoskopik takip uygun olur.

Teşhis araçları: Kolonoskopi ve biyopsi, ultrasonografi, tomografi, PET ve kan tahlilleridir.

Tedavi

Multidisiplinerdir.

Cerrahi Tedavi

Hastalıklı bağırsak kısmının ve muhtemel lenfatik yayılma alanlarının birlikte ameliyatla çıkarılmasıdır. Kanserin yerleşimine göre yapılan ameliyat değişir. Değişik şekillerde ve genişlikte kolon ve rektum rezeksiyonları uygulanır. (Sağ veya sol hemikolektomi, genişletilmiş hemikolektomi, subtotal kolektomi, sigmoid kolon rezeksiyonu, yüksek veya alçak anterior rezeksiyonlar.) Bazen beraberinde başka organları da çıkarmak gerekebilir. İlerlemiş rektum kanserlerinde bazen ameliyattan önce kemoradyoterapi uygulaması yapılabilir. Kanser gelişme ihtimali yüksek olan, FAP sendromu, uzun süreli ülseratif kolit gibi durumlarda profilaktik (önleyici) kolon rezeksiyonu düşünülebilir.

Kemoterapi: Patolojik ve radyolojik incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda yayılma ihtimali olan, kötü prognostic kriterlere sahip hastalara çeşitli kanser ilaçları ile tedavi gerekebilir.

Radyoterapi: Özellikle ileri rektum kanserlerinde ameliyattan önce veya sonra uygulanan yüksek enerjili ışın tedavisidir. Gerekli olup olmadığına radyasyon onkolojisi uzmanları tarafından karar verilir.

HİPEC (sıcak kemoterapi): Karın içinde sınırlı olarak yayılmış, uzak organ yayılımı olamayan kolon ve rektum tümörlerinde ameliyat sırasında sıcak su le birlikte kemoterapi ilacının bir makina aracılığıyla dolaştırılması ile uygulanan bir tedavi şeklidir. Böylece sıcağın kanserli hücreleri öldürücü etkisinden faydalanılır ve kanserli hücrelere direkt yüksek doz kemoterapi vermek mümkün olur. Ayrıca sistemik kemoterapinin yan etkilerinden korunulur.

Uzak organ metastazlarının tedavisi, Kolon kanserinin en sık yayıldığı yer karaciğerdir. Hastaların önemli bir kısmında ilk tanıda karaciğere yayılım görülür. Eğer karaciğer metastazı uygun yerde ise aynı seansta primer tümör ile birlikte çıkarılır. Büyük bir kısmında da takipler sırasında ortaya çıkar. Bu durumda cerrahi rezeksiyon, kemoterapi ve çeşitli ablasyon uygulamaları yapılır.