Meme Kanseri

Memeyi oluşturan sütbezleri ve süt kanallarını döşeyen hücrelerin ve memedeki diğer hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşur.

Teşhis araçlarındaki gelişmeler ve tarama programları sayesinde tanı konulan hastaların sayısı artmasına rağmen erken teşhis ve tedavideki gelişmeler sayesinde yaşam süresi ve tam tedavi oranları artmıştır.

Belirtilerimeme cildinde kalınlaşma, memede ve koltukaltında kitle hissedilmesi, memede asimetri oluşumu, meme cildinde çekintiler, memebaşının içe doğru çekilmesi, memebaşı etrafında oluşan kızarıklık ve döküntü gibi durumlardır.

Risk faktörleri; Kadın cinsiyet, ileri yaş, bireysel meme kanseri hikayesine sahip olmak, ailede meme kanserli yakın akrabalar olması, ebeveynlerde bilinen kanser geni (örn. BRCA1, BRCA2.p53) mutasyonları olması, çocukluk ve ergenlikte göğüs bölgesine ışın tedavisi uygulanması, obezite, erken adet görmeye başalamak, geç adetten kesilme), geç yaşta (30 yaş ve sonrası) çocuk sahibi olmak, çocuk doğurmamak, menopoz sonrası hormon kullanımı ve aşırı alkol tüketimi gibi durumlar meme kanseri riskini artıran durumlardır.


Risk azaltma ve erken teşhis önlemleri

  • Kendi kendine meme muayenesi ile memede olan değişiklikleri erken farketmek,
  • Yıllık periyodik meme kontrolleri yaptırmak,
  • Günlük egzersizler ve ideal kiloyu korumak,
  • Sağlıklı beslenme (Akdeniz tipi diyet).

Teşhis araçları

  • Düzenli doktor muayenesi
  • Mammografi
  • Meme ultrasonografisi
  • MRI
  • Görüntüleme eşliğinde veya cerrahi biopsi


Meme kanseri tanısı konulduktan sonra yapılanlar

Klinik ve radyolojik evreleme: Akciğer filmi, karın ultrasonografisi, bilgisayarlı tomografi (CT), PET (positron emisyon tomografisi), kan tahlilleri ile hastalığın yaygınlığı değerlendirilir.

Meme kanseri O ile 4 arasında değişen gruplara ayrılarak evrelenir. Bunun amacı uygun tedavi rejimini belirlemektir.

Evre 0: kanserin henüz süt kanalları içinde olduğu zaman.

  • Evre 1: memede 2 cm’in altında kitle olması tumoral kitle olması, koltuk altı yayılımı yoktur.
  • Evre 2; memede 2-5 cm arasında kitle ve/veya koltuk altında yayılım.
  • Evre 3: memedeki kitlenin 5 cm üzerinde olması, cilt ve/veya gögüs duvarına doğru ilerlemesi, koltuk altı yayılımı.
  • Evre 4:meme ve koltuk altı dışında vücudun diğer organ ve dokularında yayılım olması.

Tedavi

Multidisiplinerdir. Konuyla ilgili branşlar; cerrahi onkoloj, tıbbi onkolojj ve radyasyon onkolojisidir. Bazen plastik cerrahi de ekibe dahil olabilir. Tanı konulup evreleme yapıldıktan sonra hasta ve hekim tedavi seçenekleri konusunda konuşarak karar verirler.

Cerrahi tedavi: Kabaca hastalıklı meme kısmının veya memenin tamamen çıkarılmasına dayanır. Eğer koltukaltı yayılımı varsa o bölgenin hastalıktan temizlenmesi de ameliyat alanının içine dahil edilebilir.

Cerrahi uygulamanın tipleri

Meme koruyucu cerrahi: Memenin hastalıklı kısmının çıkarılarak diğer kısmının korunması işlemidir. Gerekli görülürse aynı taraf koltukaltına da aksiller diseksiyon uygulanır. Küçük tümörlerde ya da ameliyat öncesi kemoterapi uygulanarak küçültülmüş tümörlerde uygulanabilir.

Mastektomi (basit, modifiye veya radikal): Kanserli memenin tamamen çıkarılmasıdır. İhtiyaca göre koltukaltı lenf diseksiyonu yapılır. Gerekli görülürse göğüs duvarı dokuları da çıkarılabilir.

Cilt koruyucu mastektomi: Meme cildi korunarak meme dokusu çıkarılır. Eşzamanlı olarak meme implantı yerleştirilir.

Sentinel lenfadenektomi: Meme cerrahisi uygulanacak kanser hastalıklarında ameliyat sırasında koltukaltı lenfbezlerinde biriken bir boya ve/veya radyoaktif madde kullanılarak memeden koltukaltına uzanan ilk lenf nodunun tesbit edilip çıkarılması işlemidir. Koltukaltına yapılacak girişimin belirlenmesinde kullanılan bir cerrahi işlemdir.


Eksternal Radyoterapi(Işın Tedavisi):

Memeye veya memenin çıkarıldığı yere ve koltukaltına yapılan yüksek dozlu X ışını uygulamasıdır. Kalması muhtemel mikroskopik kanser hücrelerinin tedavi edilmesine yönelik bir uygulamadır.

BRAKITERAPİ: Kanserli dokunun çıkarıldığı yere radyoaktif bir çubuk yerleştirilerek lokal olarak yüksek doz radyoterapi uygulamasıdır.


Kemoterapi (İlaç Tedavisi)

Ameliyat sonrası veya ameliyat öncesi ya da sistemik hastalıkta (evre 4) uygulanan kanser ilacı tedavisidir. Amaç sistemik olarak yayılma ihtimali olan veya yayılmış kanser hücrelerinin ortadan kaldırılması veya büyümelerinin kontrol edilmesidir. Ameliyat öncesi uygulamanın bir diğer amacı da, uygun hastalarda büyük tümör kıtlesinin küçültülerek ameliyatın kolaylaştırlması ve meme koruyucu ameliyatın yapılabilir hale getirilmesidir.

Hormonoterapi(hormone bloke edici tedavi)

Hormon duyarlı tümörlerde (ostrojen ve/veya progesterone reseptörü pozitif tümörler) diğer tedavilerle birlikte kullanılan hormonların üretimini ve/veya tümör üzerine etkilerini engelleyeci ilaçların kullanılması uygulamasıdır. Yüksek risk grubundaki kişilerde önleyici olarak da kullanılabilirler.

Hedefe Yönelik Tedavi(akıllı ilaç kullanım)

Kanser hücrelerindeki anormallikleri hedefleyen,normal hücrelere zarar vermeyen ilaçların yalnız başlarına ya da diğer tedavilerle birlikte kullanılmasıdır. Meme kanseri hastalarının tedavisi 3 ila 9 ay arasında değişebilir. Tedavi bitiminden sonra, hastalar ilk 2 yıl 3 ayda bir, 2-5 yıl arası 6 ayda bir daha sonra yılda bir kontrol ve takip edilirler.

Meme kanseri erken tesbit edildiğinde tedavi edilebilir bir hastalıktır. Lütfen 40 yaş sonrası periyodik kontrollerinizi ihmal etmeyiniz!